Paryska rodzina staje w czerwcu 1940 roku przed dylematem setek tysięcy rodzin. 10 czerwca rozchodzi się wiadomość: front nad Aisne i Sommą został przełamany, a rząd opuszcza Paryż i udaje się do Tours, a potem do Bordeaux. Paryżanie rozumieją, że stolica nie będzie broniona.
Panika ogarnia miasto w ciągu kilku godzin. Dworce Austerlitz i Lyoński są oblegane; pociągi SNCF odjeżdżają zatłoczone, rodziny tłoczą się w samochodach załadowanych materacami, inni ruszają pieszo lub na rowerach. Plotki, wspomnienie okrucieństw z 1914 roku i opowieści o exodusie z północy Francji i z Belgii podsycają strach.
Dla zwykłej rodziny decyzja jest natychmiastowa i brzemienna w skutki: ruszyć na południe bez celu i bez pewności zaopatrzenia, zostać w domu w nadziei, że okupację da się znieść, albo wysłać w bezpieczne miejsce tylko dzieci. Nikt jeszcze nie wie, jak zachowa się okupant ani jak długo potrwa nieobecność.
Zdecydowana większość wyruszyła od razu na południe, w tłumie uciekinierów. Paryż w niespełna tydzień skurczył się z około 2,8 miliona mieszkańców do kilkuset tysięcy – gdy 14 czerwca wkroczył do niego Wehrmacht, miasto było w trzech czwartych puste. Ten ruch wpisał się w powszechny exodus 1940 roku, który wypchnął na drogi 8–10 milionów Francuzów. Uciekinierzy zmagali się z zatorami, ostrzałem z powietrza, głodem i utratą bliskich. Większość paryżan wracała stopniowo od sierpnia 1940 roku, by zastać stolicę pod niemiecką okupacją, naznaczoną godziną policyjną, rekwizycjami i racjonowaniem.
T04-014