Po rozgromieniu Polski (1939) i rozczłonkowaniu Czechosłowacji (1938–1939) dziesiątki tysięcy polskich i czechosłowackich żołnierzy uciekły do Francji, by kontynuować walkę. Ich rządy na uchodźstwie (polski z Sikorskim, czechosłowacki z Benešem) organizują się na francuskiej ziemi i szukają dla tych ludzi przyszłości.
Ci ludzie, którzy stracili już wszystko, stają przed wyborem sposobu zaangażowania. Mogą odtworzyć oddziały i walczyć u boku Francuzów, mimo prowizorycznego wyposażenia i niepewności. Mogą poczekać na lepszą organizację, zanim się zaangażują. Niektórzy mogą też spróbować dotrzeć na inne teatry działań (Bliski Wschód, Wielka Brytania).
Dla aliantów te obce siły są potencjalnym wzmocnieniem i symbolem: wojna narodów okupowanych może toczyć się dalej z wygnania. Ich użycie rodzi jednak problemy dowodzenia, wyposażenia i morale. Wielu pała chęcią walki z okupantem swojej ojczyzny; Francja daje im bazę. Co mają postanowić ci żołnierze bez kraju?
Polacy i Czechosłowacy masowo odtworzyli oddziały, by walczyć u boku Francuzów: już zimą 1939–1940 stworzyli we Francji znaczące siły (armia polska we Francji liczyła ostatecznie kilkadziesiąt tysięcy ludzi), które wzięły udział w kampanii 1940 roku (zwłaszcza w Norwegii pod Narwikiem oraz na froncie francuskim). Po klęsce wielu z nich ewakuowało się do Wielkiej Brytanii, by kontynuować walkę: polscy piloci zasłynęli w bitwie o Anglię, a oddziały czechosłowackie i polskie służyły aż do zwycięstwa. Zaangażowanie tych wygnańców, walczących o wyzwolenie okupowanej ojczyzny, ilustruje międzynarodowy wymiar oporu wobec Osi już w latach 1939–1940 – oraz rolę Francji, a potem Wielkiej Brytanii, jako bazy wojny wolnych narodów.
T02-088