Wiceadmirał przez 9 dni kierował z tuneli zamku w Dover operacją Dynamo – ewakuacją z Dunkierki. 4 czerwca o 14:23 oficjalnie ją kończy. Bilans przekracza wszelkie przewidywania: 338 226 ludzi przewiezionych do Anglii między 26 maja (godz. 18:57) a 4 czerwca, czyli blisko 40 000 dziennie – podczas gdy sztab liczył początkowo na uratowanie zaledwie 45 000.
Ale koszt materialny jest ciężki. Royal Navy straciła wiele niszczycieli i kilkaset małych jednostek, RAF – setki samolotów, a cały ciężki sprzęt Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego został we Francji: dziesiątki tysięcy pojazdów, tysiące dział, zapasy amunicji.
Armia brytyjska jest uratowana jako zbiór ludzi, lecz rozbrojona jako narzędzie walki. Ramsay musi przedstawić ten dwuznaczny wynik. Kraj potrzebuje opowieści, sztab – trzeźwości. Ton komunikatu nie jest neutralny: ukierunkuje on sposób, w jaki naród zrozumie to, co się właśnie stało.
Przeważył podwójny rejestr – uratowanie ludzi, lecz przyznana klęska – za sprawą przede wszystkim Churchilla. Tego samego dnia, 4 czerwca, premier w Izbie Gmin oddał hołd ewakuacji, ostrzegając jednak: „Wojen nie wygrywa się ewakuacjami”. „Cud Dunkierki” wszedł do brytyjskiej mitologii, lecz oficjalny przekaz zachował powagę. Ramsay wyszedł z operacji z większym autorytetem: jego talent organizatora działań morskich zaprowadził go do planowania desantów na Sycylii (1943), a potem morskiego szturmu w operacji Overlord (czerwiec 1944), podczas której dowodził komponentem morskim. Zginął w wypadku lotniczym w styczniu 1945 roku, krótko przed zwycięstwem.
T04-004