Latem 1940 roku widzi, że Wielka Brytania stoi sama naprzeciw Niemiec i brakuje jej eskortowców do ochrony atlantyckich konwojów. Churchill od tygodni domaga się amerykańskich niszczycieli. Stany Zjednoczone są jednak neutralne, opinia publiczna pozostaje w większości izolacjonistyczna, a prezydent w listopadzie ubiega się o bezprecedensową trzecią kadencję: każdy gest odebrany jako krok ku wojnie stałby się bronią w rękach jego przeciwników.
Roosevelt szuka rozwiązania, które pomoże Londynowi, nie wchodząc w otwarty konflikt z Kongresem ani z wyborcami. Powstaje pomysł: oddać 50 starych niszczycieli z czasów I wojny światowej w zamian za 99-letnie dzierżawy brytyjskich baz na Atlantyku (Nowa Fundlandia, Bermudy, Karaiby), przedstawione jako wzmocnienie obrony amerykańskiej.
Takie rozwiązanie rodzi trudność konstytucyjną: umowa tego rodzaju wymaga zwykle traktatu przedłożonego Senatowi. Roosevelt musi wybrać drogę – pójść przez Kongres, ryzykując, że debata ugrzęźnie w środku kampanii, działać dekretem wykonawczym na podstawie samej władzy prezydenckiej albo zrezygnować, by się nie narażać. Nie wie jeszcze, jak opinia przyjmie wymianę broni z państwem prowadzącym wojnę.
Roosevelt postanawia działać dekretem wykonawczym, na podstawie samej władzy prezydenckiej. Umowa „niszczyciele za bazy” zostaje ogłoszona 2 września 1940 roku w drodze wymiany not, bez głosowania w Kongresie: 50 niszczycieli za 99-letnie dzierżawy. Prezydent opiera się na opinii swojego prokuratora generalnego, który uznaje, że operacja leży w jego kompetencjach. Środek ten realnie pomaga Royal Navy utrzymać Atlantyk i oznacza wyraźne zerwanie ze ścisłą neutralnością na rzecz polityki pomocy „wszelkimi środkami poniżej progu wojny”. Otwiera drogę do ustawy Lend-Lease z marca 1941 roku. Ponownie wybrany 5 listopada 1940 roku, Roosevelt potwierdzi tym samym przesuwanie się Stanów Zjednoczonych ku roli „arsenału demokracji”, nie przystępując jednak do wojny przed grudniem 1941 roku.
T05-001