Wiceadmirał przejmuje rozbite dowództwo. Mianowany dowódcą Floty Pacyfiku po odwołaniu admirała Kimmela, kilka dni po ataku na , zmaga się z kryzysem, który nie jest jego dziełem i który przerasta go pod każdym względem. Około 3 700 kilometrów na zachód od Hawajów niewielki garnizon na – około 450 marines i setki cywilów – broni się z zadziwiającym uporem: 11 grudnia odparł pierwszy japoński desant, zatapiając 2 niszczyciele przeciwnika i zadając mu ciężkie straty.
Siły odsieczy skupione wokół lotniskowca od kilku dni płyną w stronę wyspy. Wywiad nie pozostawia jednak wątpliwości: w rejonie patrolują japońskie lotniskowce wydzielone z , zespołu lotniskowców, który uderzył na . Amerykańskich lotniskowców zostało niewiele – , , : 3 okręty na cały Pacyfik. Strata któregokolwiek z nich oznaczałaby wejście w rok 1942 niemal bez lotnictwa pokładowego.
Pye musi zdecydować, zanim zamknie się ostatnia szansa: natychmiast odwołać siły odsieczy i zostawić własnemu losowi, oszczędzając Saratogę na nadchodzące bitwy; utrzymać kurs i dotrzeć do mimo groźby starcia z wrogimi lotniskowcami; albo wysłać tylko grupę lotniczą Saratogi, by wzmocniła wyspę, bez narażania okrętów nawodnych w tak niebezpiecznym rejonie.
Wieczorem 22 grudnia Pye rozkazuje odwołać siły odsieczy, gdy znajdują się kilkaset kilometrów od . Atol poddaje się 23 grudnia. Decyzja budzi głęboką gorycz w marynarce – oficerowie i marynarze płaczą, gdy dowiadują się o kontrrozkazie – i przez dziesięciolecia spotyka się z ostrą krytyką. Oszczędza jednak Saratodze ryzykownego starcia i chroni nieliczne amerykańskie lotniskowce, które okażą się rozstrzygające w 1942 roku w bitwie na Morzu Koralowym i pod Midway.
T10-022