13 maja 1940 obrona holenderska się rozpada, a niemieckie wojska powietrznodesantowe krążą wokół Hagi. Królowa Wilhelmina, panująca od 1898 roku, musi zdecydować o swoim losie i o ciągłości państwa, gdy pojmanie głowy państwa przez nieprzyjaciela jest realnym zagrożeniem.
To dylemat każdej głowy najechanego państwa. Zostać – to dzielić los swojego narodu i ryzykować niewolę, która uczyniłaby z władcy zakładnika w rękach okupanta. Wyjechać – to narazić się na zarzut porzucenia, ale ocalić niepodległość państwa i możliwość kontynuowania wojny z zagranicy, u boku aliantów.
Wilhelmina może udać się do Londynu, by uosabiać ciągłość państwa i holenderski opór. Może zostać w Holandii, ryzykując pojmanie. Może też wycofać się w głąb kraju (do Zelandii), by wytrwać jak najdłużej. Wszystko rozstrzyga się w ciągu kilku godzin; ten sam dylemat wkrótce stanie przed innymi władcami najechanych państw.
Wilhelmina udała się do Londynu, by uosabiać ciągłość państwa: 13 maja 1940 wsiadła na pokład brytyjskiego okrętu (HMS Hereward) i dotarła do Londynu, skąd kierowała rządem holenderskim na uchodźstwie i swoimi audycjami radiowymi uosabiała opór Holendrów – Churchill nazwał ją „jedynym mężczyzną” wśród rządów na uchodźstwie. Jej wyjazd zapewnił ciągłość państwa i udział Holandii w wojnie aż do zwycięstwa. Kontrast z królem Belgów Leopoldem III, który 15 dni później postanowił pozostać w kraju jako jeniec, jest uderzający – 2 przeciwstawne decyzje, które na trwałe zaważyły na legitymacji i wizerunku 2 monarchii.
T03-116