W obliczu zbliżającej się inwazji Narodowy Bank Belgii musi ukryć swoje rezerwy złota – ogromny skarb narodowy – by nie wpadły w ręce okupanta. Część złota zdeponowano już za granicą (Wielka Brytania, Stany Zjednoczone), ale znaczne zapasy trzeba jeszcze w pośpiechu ewakuować.
Wybór kryjówki niesie ciężkie konsekwencje. Powierzenie złota Francji, sojuszniczce i sąsiadce, wydaje się naturalne i bezpieczne – ale co będzie, jeśli sama Francja zostanie pokonana? Wysłanie go dalej (Wielka Brytania, Ameryka, kolonie) jest bezpieczniejsze, lecz trudniejsze do zorganizowania w takim pośpiechu.
Kierownictwo może powierzyć złoto Bankowi Francji, z solidarności sojuszniczej i dla wygody. Może wysłać je jak najdalej (Wielka Brytania, Stany Zjednoczone, Afryka), by wyłączyć jakiekolwiek ryzyko na kontynencie. Może też rozproszyć depozyt między kilka miejsc. Stawką jest los tego skarbu – i zaufanie do sojuszniczki, która również może upaść.
Znaczną część belgijskiego złota powierzono Bankowi Francji, z solidarności sojuszniczej – i ta decyzja źle się skończyła. Francja, która miała je ukryć za morzem (przez Dakar), skapitulowała; pod rządami Vichy i pod niemieckim naciskiem belgijskie złoto wydano niemieckiemu Reichsbankowi. Już w 1941 roku Narodowy Bank Belgii wytoczył Bankowi Francji proces w Nowym Jorku; umowa z października 1944 roku zobowiązała ten bank do pełnego odszkodowania dla Belgii. Sprawa belgijskiego złota pokazała ryzyko powierzenia skarbu narodowego sojusznikowi, który sam zostanie pokonany, i stała się jednym z największych powojennych sporów finansowych. Część wysłana dalej (do Londynu i Stanów Zjednoczonych) została ocalona.
T03-129