Lato 1940 roku okaleczyło Rumunię: przyciśnięta przez Moskwę, Berlin i Budapeszt, oddała Besarabię ZSRR, północny Siedmiogród Węgrom (drugi arbitraż wiedeński, 30 sierpnia) i południową Dobrudżę Bułgarii (traktat z Krajowej, 7 września). Kraj stracił jedną trzecią terytorium bez walki. Skompromitowany król powołał 4 września generała Iona Antonescu na szefa rządu, po czym 6 września abdykował na rzecz syna Michała i opuścił kraj – zabierając podobno część skarbca.
Antonescu, autorytarny wojskowy, koncentruje odtąd władzę pod tytułem Conducător. Nie dysponuje jednak partią masową. Jedynym ruchem zdolnym zmobilizować ulicę jest Żelazna Gwardia (Legion Archanioła Michała) Horii Simy – ultranacjonalistyczna, antysemicka i brutalna formacja, która domaga się swojej części władzy.
Antonescu musi zdecydować o charakterze swojego reżimu: rządzić samotnie, opierając się na armii, dopuścić do władzy Żelazną Gwardię, by oprzeć się na jej zapleczu społecznym, czy spróbować trzymać ją na dystans, ryzykując natychmiastową konfrontację.
Antonescu postanawia związać się z Żelazną Gwardią Horii Simy we wspólnym reżimie. 14 września 1940 roku proklamuje Narodowe Państwo Legionowe, dzieląc władzę z Żelazną Gwardią. Sojusz jest od początku niestabilny: Legion mnoży akty przemocy i zabójstwa (w tym masakrę w Jilavie w listopadzie), podczas gdy Antonescu chce porządku i poparcia Niemiec. W styczniu 1941 roku rywalizacja przeradza się w rebelię legionistów, połączoną z pogromem, którego legioniści dokonują w Bukareszcie. Antonescu tłumi rebelię za zgodą Hitlera i staje się jedynym panem kraju. Jako sojusznik Osi wciągnie Rumunię u boku Rzeszy do inwazji na ZSRR; ponosi ciężką odpowiedzialność za Zagładę w Rumunii i na terytoriach okupowanych. Osądzony po wojnie, zostaje stracony w 1946 roku.
T05-004