W kwietniu 1941 roku Rommel odzyskał Cyrenajkę i od tej pory oblega Tobruk, którego australijski garnizon dzielnie trzyma się na jego tyłach. Churchill, który właśnie wysłał na Morze Śródziemne konwój z czołgami, narażając go na wielkie ryzyko (operacja Tiger), naciska na generała Archibalda Wavella, by przeszedł do ofensywy, odblokował Tobruk i odrzucił .
Wavell ma opory: jego czołgi Matilda i Crusader dopiero co dotarły, załogi nie zdążyły się z nimi oswoić, a on zna wartość przeciwnika. Presja premiera jest jednak silna. 15 czerwca Wavell rozpoczyna operację Battleaxe przeciw niemieckim pozycjom na przełęczy Halfaya i pod Sollum, starannie przygotowanym do obrony.
Rommel rozmieścił tam swoją najlepszą broń: zakopane w ziemi armaty przeciwlotnicze kalibru 88 mm, ustawione w baterie przeciwpancerne i zdolne niszczyć brytyjskie czołgi z dużej odległości. Wavell musi zdecydować, jak poprowadzić szturm: uderzyć czołowo na umocnione pozycje, by szybko się przebić; wykonać szeroki manewr przez pustynię na południu, kosztem zaopatrzenia; albo jeszcze odłożyć atak, by lepiej przygotować załogi. Od tego zależą los Tobruku i jego własne dowództwo.
Wavell atakuje czołowo umocnione pozycje na przełęczy Halfaya, wbrew własnemu najlepszemu osądowi, pod naciskiem Londynu. To porażka: niemieckie armaty 88 mm kosią Matildy na przełęczy, którą Brytyjczycy wkrótce nazwą „Hellfire Pass”, a pancerny kontratak Rommla o mało nie okrąża atakujących. W ciągu 3 dni operacja Battleaxe kosztuje około setki czołgów i kończy się odwrotem, bez odblokowania Tobruku. Porażka przypieczętowuje los Wavella: niezadowolony Churchill przenosi go do Indii i 1 lipca zastępuje Auchinleckiem. Bitwa potwierdza taktyczne mistrzostwo Rommla i decydujące znaczenie artylerii przeciwpancernej – lekcję, którą Brytyjczycy będą długo przyswajać.
T08-002