Jesteś rybakiem na wybrzeżu Zelandii, nad Sundem (Øresund) – cieśniną szeroką zaledwie na 4 kilometry, między a Helsingborgiem, która oddziela okupowaną Danię od neutralnej Szwecji. Znasz prądy i godziny patroli.
Od kwietnia 1940 okupant traktował Danię łagodnie, a około 8 000 duńskich Żydów żyło bezpiecznie. Wszystko zmieniło się 29 sierpnia 1943: rząd duński przestał funkcjonować, a Niemcy ogłosili stan wyjątkowy. 28 września niemiecki dyplomata ostrzegł przywódcę socjaldemokratów Hansa Hedtofta, że na noc z 1 na 2 października szykuje się obława.
Uprzedzone o tym całe rodziny ukrywają się w lasach i domach na wybrzeżu. 2 października Szwecja ogłosiła, że przyjmie duńskich Żydów. Brakuje już tylko łodzi. Pukają do twoich drzwi: nieznajomi proponują zapłatę za przeprawę, często znacznie wyższą niż miesięczna pensja, która rzadko przekracza 500 koron.
Musisz wybrać: odmówić i dalej łowić ryby, bo niemiecka motorówka patrolowa albo donos oznaczałyby więzienie; zabrać nocą uciekinierów ukrytych w ładowni i wysadzić ich na szwedzkim brzegu; albo samemu nie wypływać, lecz pomóc inaczej – informując o patrolach lub użyczając łodzi.
Setki duńskich rybaków i przewoźników przeprawiły nocą przez uciekinierów ukrytych na pokładach, aż na szwedzki brzeg. W ciągu kilku tygodni około 7 500 duńskich Żydów i 686 nieżydowskich małżonków dotarło do Szwecji, w większości z portów i plaż Zelandii. Wielu przewoźników brało pieniądze, średnio 1 000 koron od osoby, czasem znacznie więcej; inni działali wyłącznie z przekonania. Niebezpieczeństwo było realne: w nocy 6 października około 80 uciekinierów ukrytych na strychu kościoła w aresztowano na skutek donosu. W sumie 464 duńskich Żydów aresztowano i deportowano do , gdzie 51 z nich zmarło. Ta akcja ratunkowa pozostaje jedną z najbardziej udanych w okupowanej Europie; na własną prośbę duński ruch oporu został uhonorowany zbiorowo przez .
T04-091