Po klęsce alianccy żołnierze – przede wszystkim brytyjscy, ale też francuscy – zostają odcięci za liniami wroga, bo nie zdołali dotrzeć do Dunkierki. Ukrywają się na wsi, ranni lub głodni, starają się uniknąć niewoli i czasem dotrzeć do kraju neutralnego, by wrócić do Anglii.
Dla twojej belgijskiej rodziny, która natrafia na takiego żołnierza, wybór niesie poważne konsekwencje. Możecie przyjąć go pod dach, ukryć, nakarmić i pomóc mu uciec: to akt solidarności i oporu, ale zagrożony najsurowszymi karami, łącznie z karą śmierci, jeśli odkryje go okupant – a donos jest realnym zagrożeniem. Możecie wydać go władzom ze strachu przed represjami wobec całej rodziny. Albo pomóc mu doraźnie (jedzenie, cywilne ubranie), nie dając mu schronienia, by ograniczyć ryzyko.
To jeden z pierwszych wielkich dylematów moralnych okupacji: przedłożyć solidarność nad bezpieczeństwo najbliższych albo odwrotnie. Z wielu takich sytuacji zrodzą się późniejsze siatki przerzutowe, które pomogą tak wielu alianckim lotnikom.
Wiele rodzin, narażając życie, przyjęło zbłąkanych żołnierzy pod dach, ukryło ich i pomogło im uciec: już latem 1940 roku alianccy żołnierze byli ukrywani, karmieni, ubierani po cywilnemu i wyprowadzani w bezpieczne miejsce. Te spontaniczne i ryzykowne gesty – udzielenie schronienia „wrogowi” okupanta groziło karą śmierci – dały początek wielkim belgijskim siatkom przerzutowym (jak późniejsza sieć Comète), które przerzuciły setki alianckich lotników do Hiszpanii. Represje były okrutne: wielu z tych cichych uczestników ruchu oporu zapłaciło za to wolnością lub życiem. Pomoc udzielana alianckim żołnierzom należała do pierwszych i najniebezpieczniejszych form oporu cywilnego.
T04-112