Od spotkania w Montoire w październiku , wiceprezes Rady Ministrów i wyznaczony następca Pétaina, prowadzi politykę kolaboracji z Niemcami. Jest jednak znienawidzony przez znaczną część otoczenia marszałka, które zarzuca mu brutalny styl, zamiłowanie do tajemnic i proniemieckie skłonności. W Vichy mnożą się dworskie intrygi.
Spór przybiera konkretny kształt wokół symbolicznego gestu: sprowadzenia do Paryża prochów Orlątka, syna Napoleona, które Niemcy ofiarowują jako prezent. Laval chce, by Pétain tam pojechał, w czym otoczenie podejrzewa pułapkę mającą zwabić go do strefy okupowanej. Osobistą nieufność pogłębia walka o władzę: ministrowie tacy jak Peyrouton i admirał Darlan nalegają, by pozbyć się Lavala.
13 grudnia 1940 roku Pétain zwołuje radę ministrów. Musi zdecydować o losie swojego następcy: utrzymać Lavala mimo powszechnej wrogości i niemieckiego nacisku, zwolnić go, ryzykując rozdrażnienie Berlina, czy spróbować go okiełznać, ograniczając jego uprawnienia. Stawką są spójność reżimu i przyszłość kolaboracji.
Pétain zwolnił Lavala, nawet kosztem niemieckiego gniewu: 13 grudnia kazał go aresztować i odwołać, w niemal spiskowej scenerii. Reakcja Niemców była ostra – ambasador Abetz przybył do Vichy żądać wyjaśnień i uzyskał uwolnienie Lavala, lecz nie jego powrót do władzy. zastąpił go na krótko na stanowisku ministra spraw zagranicznych, zanim admirał Darlan w lutym 1941 roku stał się prawdziwym numerem 2 reżimu i twórcą jeszcze dalej idącej kolaboracji. Dymisja z 13 grudnia nie oznaczała więc żadnej zasadniczej zmiany: był to kryzys pałacowy, a nie zmiana kursu. Laval, odsunięty na jakiś czas, wrócił do władzy w kwietniu 1942 roku, z poparciem Niemców, by doprowadzić Vichy do końca drogi kolaboracji.
T06-002