Pułkownik – właściwie ; pseudonim przyjął, by chronić rodzinę, która została we Francji – uosabia śmiałość rodzącej się Wolnej Francji. Do de Gaulle'a przyłączył się już latem 1940 roku i zdążył odebrać Vichy Kamerun śmiałym zamachem, prawie bez rozlewu krwi.
Jesienią 1940 stawką jest Francuska Afryka Równikowa. Czad, Kongo i Ubangi przeszły na stronę de Gaulle'a, lecz Gabon pozostaje wierny reżimowi Vichy, wspierany przez generalnego gubernatora Boissona w Dakarze. Krwawa klęska pod Dakarem we wrześniu pokazała, że garnizony wierne Vichy potrafią walczyć zaciekle z innymi Francuzami.
Leclerc otrzymuje zadanie zajęcia Libreville, stolicy Gabonu. 27 października jego kolumny przekraczają granicę i zdobywają Mitzic; 5 listopada kapituluje garnizon Lambaréné. 7 listopada 1940 siły Leclerca, które wyruszyły z Duali, lądują w zatoce Mondah, na północ od Libreville, wsparte rozpoznaniem lotniczym i okrętami stojącymi na redzie.
Leclerc ma przed sobą francuski garnizon Vichy, zdecydowany bronić miasta. Strzelać do innych Francuzów czy nie – oto dylemat.
Leclerc szturmuje Libreville mimo ryzyka walki Francuzów z Francuzami: 8 listopada 1940, po rozpoznaniu lotniczym i przy wsparciu okrętów stojących na redzie, jego siły ruszają na stolicę. Walki są zacięte; obie strony wymieniają ogień artylerii i broni ręcznej. Wieczorem 9 listopada Libreville wpada w ręce Wolnej Francji. 12 listopada ostatnie oddziały Vichy kapitulują w Port-Gentil. Cała Francuska Afryka Równikowa jest odtąd gaullistowska. Zwycięstwo ma kapitalne znaczenie: Wolna Francja przestaje być ruchem wygnańców w Londynie, a staje się siłą dysponującą rozległym terytorium do administrowania i nową prawomocnością. Dla Leclerca Gabon jest pierwszym etapem epopei, która zaprowadzi go znad jeziora Czad przez Kufrę aż do wyzwolenia Paryża i Strasburga.
T05-039