Po kapitulacji armii belgijskiej 28 maja 1940 król , który osobiście dowodził swoimi wojskami, staje przed rozstrzygającym i rozdzierającym wyborem. Jego rząd, który wyjechał do Francji, a potem do Londynu, naciska na niego, by opuścił kraj i prowadził walkę z zagranicy, jak uczynią inni monarchowie i szefowie państw (królowa Holandii Wilhelmina, później de Gaulle).
Król uważa się natomiast za żołnierza związanego z losem swojej armii i swojego narodu. Wyjeżdżając, uosabiałby belgijski opór i prawowitość państwa u boku aliantów; zostając, dzieliłby los żołnierzy w niewoli i ludności pod okupacją, ale też znalazłby się pod kontrolą wroga.
musi rozstrzygnąć. Zostać w Belgii jako więzień okupanta, symbol jedności z narodem. Dołączyć do rządu w Londynie, by prowadzić dalej wojnę i zachować międzynarodową prawowitość. Albo szukać roli pośrednika między okupantem a ludnością. Decyzja przyniesie poważne i trwałe skutki polityczne – „kwestię królewską”.
został w Belgii jako więzień, u boku narodu: odmówił podążenia za swoim rządem i pozostał w kraju, przetrzymywany w zamku Laeken jako więzień Niemców. Król uważał, że powinien dzielić los swojej armii i ludności. Rząd Pierlota, który znalazł schronienie we Francji, odciął się od tego wyboru już 28 maja, otwierając trwałe pęknięcie między monarchą a jego ministrami. Ta decyzja, a później spotkanie Leopolda z Hitlerem oraz jego ponowne małżeństwo podsyciły „kwestię królewską”, która głęboko podzieliła kraj aż do abdykacji króla w 1951. Wilhelmina, królowa Holandii, wybrała natomiast wygnanie i dalszą walkę.
T04-093