Po miesiącach żmudnych rozmów politycznych Wielka Brytania i Francja zgadzają się wreszcie wysłać do Moskwy misję wojskową, by spróbować zawrzeć sojusz ze Związkiem Radzieckim. Delegacja, na której czele stoją brytyjski admirał i francuski generał , przybywa 11 sierpnia 1939 roku – nie samolotem, lecz po powolnej podróży statkiem, co świadczy o niewielkim pośpiechu Londynu.
Już na pierwszych posiedzeniach pojawia się przeszkoda nie do pokonania. Aby walczyć z Niemcami, domaga się prawa przepuszczenia swoich wojsk przez Polskę i Rumunię. Warszawa jednak obawia się ZSRR tak samo jak Niemiec i kategorycznie odmawia wpuszczenia armii radzieckiej na swoje terytorium – w obawie, że już z niego nie wyjdzie.
Szefowie misji trafiają na mur. Czy naciskać na Polskę, by zgodziła się na przemarsz wojsk radzieckich, lekceważąc jej suwerenność w imię ocalenia sojuszu? Uszanować polską odmowę, ryzykując fiasko rozmów? A może spróbować dwuznacznej formuły, która niczego nie rozstrzyga? Los sojuszu, a być może i wojny, rozstrzyga się właśnie w tej sprawie.
Misja omija problem, nie rozstrzygając go, i odsyła go do Londynu i Paryża: nie mogąc uzyskać polskiej zgody na przemarsz wojsk i nie mając pełnomocnictw do podpisania umowy, Drax i Doumenc widzą, jak rokowania grzęzną w martwym punkcie. Tymczasem Moskwa otworzyła już inne drzwi: 23 sierpnia Ribbentrop podpisuje w Moskwie pakt o nieagresji ze ZSRR, który czyni misję sojuszniczą bezprzedmiotową. Ten epizod ilustruje nierozwiązywalny dylemat sojuszu trójstronnego: nie można było zdobyć ZSRR bez poświęcenia Polski, a nie można było poświęcić Polski, nie wyrzekając się samego przedmiotu gwarancji. Resztę dopełniły powolność i nieufność Zachodu.
T00-037