Japońska okupacja południowych Indochin pod koniec lipca 1941 roku stawia japońskie bazy w zasięgu Malajów, Singapuru i Holenderskich Indii Wschodnich. W Waszyngtonie to czerwona linia: Roosevelt i jego administracja uznają to natarcie za bezpośrednie zagrożenie dla interesów zachodnich i dla źródeł surowców na Pacyfiku.
Stany Zjednoczone mają potężną dźwignię: dostarczają większość ropy i złomu, od których zależy japońska machina wojenna. Jej użycie niesie jednak poważne ryzyko. Całkowite embargo naftowe zapędziłoby Japonię w kozi róg – musiałaby albo się cofnąć, albo siłą rzucić się na pola naftowe południa, wywołując wojnę. Japońskie zapasy ropy wystarczają w warunkach wojennych na niewiele więcej niż 2 lata, a kraj sprowadza ze Stanów Zjednoczonych blisko cztery piąte swojej ropy.
Roosevelt musi wyważyć odpowiedź: poprzestać na protestach dyplomatycznych; zamrozić japońskie aktywa i ograniczyć eksport – środek pośredni, który może jednak zsunąć się ku pełnemu embargu; albo od razu ogłosić całkowite embargo naftowe, świadomie ryzykując wojnę. Dawkowanie amerykańskiego nacisku zdecyduje o drodze ku wojnie na Pacyfiku.
Roosevelt decyduje się zamrozić japońskie aktywa i ograniczyć eksport – ale stosowanie tego środka w praktyce, zaostrzane przez urzędników takich jak , zamienia go faktycznie w całkowite embargo. 26 lipca 1941 roku Waszyngton zamraża japońskie aktywa; w kolejnych tygodniach dostawy ropy ustają całkowicie, a Londyn i Haga idą w jego ślady. Japonia traci jednym ciosem przytłaczającą większość zaopatrzenia w ropę, a jej zapasy topnieją. Rachunek obróci się w pułapkę: zamiast ustąpić i opuścić Chiny, Tokio wybierze wojnę, by zagarnąć zasoby południa. Embargo z lata 1941 roku, pomyślane jako nacisk, staje się jednym z decydujących ogniw prowadzących do Pearl Harbor. Czy Roosevelt naprawdę chciał całkowitego embarga, czy stracił nad nim kontrolę – historycy wciąż się spierają.
T08-020