Szwajcaria, Belgia i Holandia – małe państwa wciśnięte między rywalizujące mocarstwa – z niepokojem obserwują narastające zagrożenie. Neutralność jest ich tradycją i tarczą; ale aneksja Austrii, rozbiór Czechosłowacji i najazd na Albanię pokazały, że status neutralności nie chroni przed niczym, jeśli kraj jest bezbronny.
Szczególnie Szwajcaria bacznie przygląda się swoim granicom. Jej Rada Federalna musi zdecydować, jaką postawę przyjąć w obliczu zbliżającej się wojny. Alpejska geografia daje atuty obronne, lecz kraj jest niewielki i otoczony przez państwa Osi i aliantów.
Rysują się 3 kierunki. Zdecydowanie wzmocnić armię i przygotować odstraszający opór – „neutralność zbrojną” – dając do zrozumienia, że inwazja drogo by kosztowała? Zdać się wyłącznie na neutralność dyplomatyczną i prawo międzynarodowe, ograniczając wydatki wojskowe? A może potajemnie szukać ochrony u jednego z obozów, ryzykując utratę niepodległości, która stanowi o tożsamości kraju? Wiarygodność neutralności zależeć będzie od tych wyborów.
Szwajcaria wzmacnia armię i przygotowuje odstraszający opór: stawia na neutralność zbrojną. Pod koniec sierpnia 1939 roku ogłasza powszechną mobilizację, a 30 sierpnia Zgromadzenie Federalne wybiera na naczelnego dowódcę armii generała Henriego Guisana, zwolennika stanowczej obrony. Kraj umacnia fortyfikacje, a później wybierze alpejski „reduit narodowy”, by odstraszyć każdego potencjalnego najeźdźcę. Belgia i Holandia również stawiają na neutralność zbrojną, lecz dysponują mniejszymi środkami i mniej sprzyjającą geografią – co nie uchroni ich przed inwazją w 1940 roku. Szwajcaria natomiast przejdzie przez wojnę, nie padając ofiarą najazdu, a jej neutralność zbrojna będzie tylko jednym z czynników tej wyjątkowości.
T00-026