Turcja prezydenta İsmeta İnönü – następcy Atatürka – leży na rozdrożu Europy, Bliskiego Wschodu i ZSRR, strzeże Cieśnin i zajmuje pożądane strategicznie położenie. Demokracje chciałyby zyskać w niej sojusznika, by zabezpieczyć wschodnią część Morza Śródziemnego; Niemcy i Włochy dążą natomiast do jej zneutralizowania.
By pozyskać Ankarę, Francja zgodziła się w czerwcu 1939 roku odstąpić jej sandżak Aleksandretty (Hatay), wyłączony z mandatowej Syrii – gest o wielkim znaczeniu. Deklaracja brytyjsko-turecka z maja zarysowała już zbliżenie.
İnönü musi wybrać kierunek swojego kraju. Związać się zdecydowanie z aliantami traktatem o pomocy, choć grozi to wciągnięciem w wojnę, której Turcja, ledwie podnosząca się po dziesięcioleciach konfliktów, się obawia? Utrzymać ostrożną neutralność, dyskontując swoje położenie, ale nie wiążąc sobie rąk? A może zbliżyć się do Osi, która również zabiega o Ankarę? Stawką jest kontrola nad Cieśninami i bezpieczeństwo regionu.
İnönü decyduje się zawrzeć traktat o pomocy z Francją i Wielką Brytanią, zostawiając sobie jednak furtkę: po wiosennych deklaracjach i odstąpieniu Hatayu Turcja podpisuje w październiku 1939 roku traktat o pomocy wzajemnej z Francją i Wielką Brytanią. Ankara opatruje jednak swoje zobowiązanie zasadniczym zastrzeżeniem – nie dać się wciągnąć w konflikt z ZSRR – i w praktyce pozostanie neutralna przez prawie całą wojnę, wypowiadając wojnę Niemcom dopiero w 1945 roku, w sposób symboliczny. Turcji uda się więc zbliżyć do aliantów na papierze, zachowując jednocześnie status państwa niewojującego. Odstąpienie Hatayu przez Francję zostawi jednak trwały spór z Syrią.
T00-030