Generał , odwołany przez Stalina z Leningradu, przybywa na początku października 1941 na Front Zachodni w chwili, gdy zamyka się kocioł pod Wiaźmą. Okrążono w nim kilka armii radzieckich, a środek ugrupowania osłaniającego drogę na Moskwę rozpadł się w ciągu paru dni. Stolica, oddalona o około 100 kilometrów, może teraz liczyć tylko na niepewne siły, a ponowne opanowanie frontu spada na Żukowa.
Naprzeciw niego niemieckie grupy pancerne szukają decydującego przełamania przed zimą i posuwają się ku przedpolom miasta. Stawka żąda utrzymania Moskwy za wszelką cenę, ale dane wywiadowcze są fragmentaryczne: same sztaby często nie wiedzą, co jeszcze się trzyma, a dowództwo musi decydować szybko, bez jasnego obrazu ani nieprzyjaciela, ani własnych odwodów.
Do rachunku dochodzi nowy czynnik: jesienne deszcze zamieniają drogi w rzeki błota, czyli rasputicę, która dotyka obu stron. Czas, dostępni ludzie, stan dróg, głębokość obrony – wszystko trzeba rozważyć naraz, a nieprzyjaciel nie zatrzyma się, żeby czekać. Żukow musi zdecydować w ciągu kilku godzin: stoczyć bitwę na przedpolu, by jak najszybciej złamać impet Niemców, wycofać się aż do samej Moskwy i przygotować tam walki uliczne albo skoncentrować siły na wciąż niedokończonej linii umocnień pod Możajskiem.
Dowództwo decyduje się skoncentrować obronę na umocnionej linii pod Możajskiem, zamiast poświęcać siły na przedpolu albo oddawać teren aż po samo miasto. Żukow grupuje swoje szczupłe siły na tym kierunku, za wciąż niedokończonym pasem umocnień, żeby zyskać na czasie. Rasputica, a potem pierwsze przymrozki unieruchamiają niemieckie kolumny; wreszcie napływają posiłki syberyjskie, uwolnione dzięki pewności, że Japonia nie zaatakuje. Mimo upadku samego Możajska i gwałtownych przełamań w kierunku Klina i Tuły front nie pęka. Gdy pod koniec listopada mróz utwardza grunt, niemiecka ofensywa, wyczerpana i u kresu możliwości logistycznych, dogasa u bram stolicy. 5 grudnia 1941 Żukow rozpoczyna potężną kontrofensywę, która odrzuca Wehrmacht o 100–200 kilometrów: to pierwsza wielka strategiczna porażka Hitlera i punkt zwrotny wojny na Wschodzie.
T09-037