Jesienią 1941 pokonana Grecja zostaje rozparcelowana między 3 okupantów: Niemcy, Włochy i Bułgaria dzielą między siebie kraj i jego zasoby. Rekwizycje okupanta zagarniają plony, bydło i zapasy, a aliancka blokada morska odcina import, od którego w normalnych czasach zależał ten ubogi w zboże kraj. Sieć kolejowa i drogowa, zdezorganizowana przez wojnę, a potem przez podział na strefy, nie dowozi już żywności ze wsi do stolicy.
W Atenach, mieście przeludnionym i pozbawionym własnego zaplecza rolniczego, pętla zaciska się szybko. Racjonowany chleb kurczy się do znikomej porcji, często nie do zdobycia, a waluta załamuje się w galopującej inflacji. W oficjalnej sprzedaży nie ma już nic, a ceny tego niewiele, co jeszcze zostało, osiągają zawrotne poziomy, poza zasięgiem pensji. Nadchodzi zimno, a ludność jest już wyczerpana.
W tej nędzy matka rodziny sama dźwiga ciężar wyżywienia swoich bliskich, dzień po dniu, bez pewnej pomocy. Każdy poranek stawia to samo pytanie, pilniejsze niż poprzedniego dnia. Matka musi teraz zdecydować, jak przetrwać zimę.
Podobnie jak ogromna większość Ateńczyków, takie rodziny przetrwały, wymieniając na czarnym rynku ostatnie dobra – biżuterię, bieliznę, meble – na odrobinę oliwy, mąki lub suchych strączków oraz stojąc w kolejkach do kuchni ludowych prowadzonych przez parafie, gminy i komitety pomocy wzajemnej. Oficjalne racje, znikome i nieregularne, nie mogły nikogo utrzymać przy życiu. Zima 1941–1942 była jednak katastrofą: „wielki głód” zabił dziesiątki tysięcy Ateńczyków; wielu z nich padało na ulicach, a o świcie zbierano ich ciała na wozy. Najsłabsi, starcy i dzieci, umierali pierwsi. Handel wymienny, pomoc sąsiedzka i zaradność tylko opóźniały śmierć najsłabszych. Pomoc na wielką skalę – kanadyjska pszenica dostarczana za pośrednictwem neutralnej Szwecji pod egidą Czerwonego Krzyża – zaczęła docierać dopiero w 1942, za późno dla pierwszych ofiar tamtej zimy.
T09-042