Połowa listopada 1941 roku. Grunt stwardniały od pierwszych przymrozków wreszcie zastępuje błoto rasputicy, w którym od października grzęzły ciężarówki, konie i działa na drodze do Moskwy. Dla niemieckiego dowództwa mróz to niemal wybawienie: drogi znów są przejezdne, a operacja Tajfun może odzyskać impet w kierunku radzieckiej stolicy, odległej już zaledwie o kilkadziesiąt kilometrów. Służysz w 4 Armii, gdzieś za Możajskiem, tam gdzie czołowe oddziały podeszły najbliżej wielkiego miasta.
Ale mróz, który uwalnia drogi, kąsa także ciała. Przekonane, że kampania zakończy się przed jesienią, naczelne dowództwo nie przewidziało wyposażenia zimowego: ani ocieplanych płaszczy, ani odpowiednich butów, ani smaru niezamarzającego. Ludzie dygoczą w letnich mundurach, odmrożeń przybywa, a metal broni przymarza do gołej skóry. O świcie zamki się zacinają, silniki nie chcą zapalić, olej tężeje. Żołnierze są wyczerpani tygodniami marszu i walk, straty rosną, a okoliczne, na wpół wyludnione wsie oferują drewniane chaty, w których czasem jeszcze płonie piec.
Wokół ciebie każdy ocenia, ile jeszcze ma sił. Iść dalej ku celowi, który wciąż wskazują rozkazy, czy oszczędzać siły wobec rosyjskiej zimy, która zadomawia się na dobre. Zbliża się chwila decyzji.
Zgodnie z rozkazami ofensywę prowadzono pod koniec listopada i na początku grudnia 1941 roku aż do bezpośrednich podejść pod Moskwę: wysunięte oddziały Grupy Armii „Środek” dotarły do Krasnej Polany i kanału Moskwa–Wołga, około 30 kilometrów od Kremla, a niektórzy żołnierze dostrzegali przez lornetki wieże stolicy. Tajfun jednak ugrzązł, gdy wojskom zabrakło sił. Temperatury spadły do -30 °C i niżej, co w ciągu zimy spowodowało po stronie niemieckiej ponad 130 000 odmrożeń, a czołgi i broń zamarzały. 5–6 grudnia Żukow rozpoczął wielką kontrofensywę ze świeżymi dywizjami z Syberii, odrzucając Wehrmacht o 100–250 kilometrów i zadając mu pierwszą wielką porażkę lądową w tej wojnie.
T09-054