W latach 30. Narodowy Bank Czechosłowacji ulokował część swoich rezerw złota w Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS), na rachunku prowadzonym w Banku Anglii w Londynie. Był to środek ostrożności wobec zagrożenia niemieckiego.
Po okupacji Pragi w marcu 1939 roku do BIS trafia dyspozycja przelewu: część tego złota – około 5,6 mln funtów – ma przejść z rachunku czechosłowackiego na rachunek niemieckiego Reichsbanku. Jak się później okaże, dyspozycję wymuszono na władzach okupowanych Czech.
Gubernator Banku Anglii musi zdecydować, jak postąpić. Wykonać dyspozycję w imię formalnego poszanowania instrukcji BIS i technicznej neutralności instytucji, ryzykując przekazanie nazistowskim Niemcom zrabowanego złota? Zablokować lub wstrzymać przelew z powodów politycznych i moralnych, ryzykując upolitycznienie międzynarodowych finansów? A może przedstawić sprawę rządowi brytyjskiemu, zanim podejmie działania? W grę wchodzi finansowy współudział w działaniach agresora.
Bank Anglii wykonał dyspozycję przelewu w imię przestrzegania zasad BIS: przelew czeskiego złota na rachunek Reichsbanku został zrealizowany, a Norman zasłonił się stanowiskiem legalistycznym – Bank przechowywał złoto na rachunek BIS i nie musiał pytać o jego ostatecznego właściciela. Sprawa, ujawniona przez prasę, wywołała burzę: prasa, posłowie i opinia publiczna oskarżyli City o pomoc nazistowskim Niemcom w dysponowaniu zrabowanym złotem w chwili, gdy Londyn deklarował twardszy kurs. Archiwa opublikowane po dziesięcioleciach potwierdziły zakłopotanie rządu. Epizod pozostaje podręcznikowym przykładem szarej strefy między techniczną neutralnością a współudziałem.
T00-059