, 69 lat, były generał wykształcony w Niemczech, jest premierem i panem Grecji od zamachu stanu z 4 sierpnia 1936 roku, który zapoczątkował jego reżim. Autorytarny i z wykształcenia germanofil, zawsze jednak wiedział, że bezpieczeństwo Grecji zależy od brytyjskiej Royal Navy, panującej na Morzu Śródziemnym.
Od miesięcy Włochy Mussoliniego mnożą prowokacje wobec Aten: wroga prasa, incydenty graniczne we włoskiej Albanii, roszczenia. Napięcie stale rośnie.
15 sierpnia 1940 roku, w dniu Zaśnięcia Matki Bożej, największego święta religijnego prawosławia, tysiące pielgrzymów gromadzi się w porcie Tinos wokół krążownika Elli, który przybył uświetnić uroczystość. O 8:25 okręt podwodny wystrzeliwuje 3 torpedy; jedna trafia zakotwiczony okręt: Elli tonie na rejdzie. Odnalezione odłamki torpedy są włoskie – ich autorem jest okręt podwodny Delfino – ale Rzym stanowczo zaprzecza wszelkiemu udziałowi.
Metaksas zna prawdę. Odpowiedzieć ogniem to wejść w wojnę z Włochami bez sojuszników na greckiej ziemi. Zamilknąć to przełknąć upokorzenie, by zyskać na czasie. Od niego zależy wybór między wojną a pokojem.
Metaksas zachowuje neutralność, zatajając wyniki śledztwa, i przeprowadza tylko częściową mobilizację: nie daje się sprowokować. Śledztwo marynarki ustala włoskie pochodzenie torped, lecz rząd oficjalnie zataja wynik, by nie dać Rzymowi pretekstu do wojny, do której Grecja nie jest gotowa. Ateny przeprowadzają jedynie częściową i dyskretną mobilizację, wzmacniając jednocześnie obronę. Ten rachunek sprawdza się do jesieni: 28 października 1940 roku Mussolini kieruje do Metaksasa ultimatum żądające wpuszczenia wojsk włoskich do Grecji. Metaksas odpowiada odmową – słynnym „Όχι” (Ochi, „Nie”), obchodzonym co roku jako święto narodowe – i wybucha wojna. Armia grecka odeprze włoskich najeźdźców aż w głąb Albanii. Metaksas umiera 29 stycznia 1941 roku, przed niemiecką interwencją. Jego sierpniowa wstrzemięźliwość jest postrzegana jako trzeźwo zyskana zwłoka kraju zbyt słabego, by samemu wybrać moment.
T04-086