Generał porucznik , urodzony w 1886 roku, dowódca Armii Macedonii Zachodniej, właśnie objął po generale Joanisie Pitsikasie dowództwo Armii Epiru, czyli zasadniczej części sił greckich walczących od jesieni z Włochami w Albanii. Przez miesiące jego dywizje odpierały ofensywę Mussoliniego, a nawet posuwały się naprzód na terytorium albańskim – było to upokorzenie dla Rzymu.
Lecz 6 kwietnia 1941 roku Wehrmacht przekroczył granicę od strony Bułgarii. Linia Metaksasa padła, Saloniki zostały zajęte, a niemieckie kolumny pancerne obchodzą teraz od zachodu greckie armie w Albanii, grożąc ich zamknięciem w kotle.
Dla Tsolakoglu sytuacja jest bez wyjścia: jego 14 dywizji jest wyczerpanych, brakuje im amunicji i grozi im całkowite okrążenie. Naczelny wódz jest daleko, rząd się chwieje. Kapitulacja wydaje się nieunikniona. Pozostaje pytanie, które go dręczy: komu się poddać.
Bo myśl o kapitulacji przed Włochami – których, jak sądzi, pokonał na polu walki – jest dla niego nie do zniesienia. A Niemiec , dowodzący naprzeciw niego brygadą , nie jest Włochem. Bez żadnego upoważnienia z Aten Tsolakoglu musi zdecydować, jak złożyć broń.
Tsolakoglu potajemnie układa się z Seppem Dietrichem, by poddać się wyłącznie Niemcom: bez mandatu przełożonych wysyła emisariuszy ku liniom niemieckim i 20 kwietnia 1941 roku podpisuje protokół kapitulacji z SS-Obergruppenführerem Seppem Dietrichem. Na rozkaz Hitlera tekst zostaje utajniony przed Włochami i celowo nie wymienia żadnego partnera Osi: chodzi o to, by pozbawić Mussoliniego zwycięstwa uznanego za niezasłużone. Papagos, wściekły, natychmiast nakazuje odwołać Tsolakoglu i kontynuować opór – na próżno. Następnego dnia w Larisie zostaje sformalizowana bezwarunkowa kapitulacja Armii Epiru. Wobec oburzenia Mussoliniego trzecia ceremonia, tym razem z udziałem Włochów, zostaje powtórzona 23 kwietnia. Kilka dni później Tsolakoglu zgadza się stanąć na czele kolaboracyjnego rządu okupowanej Grecji – wybór, który po wojnie doprowadzi do wyroku śmierci, później złagodzonego.
T07-038