Po kapitulacji armii i wyjeździe rządu do Francji, a potem do Londynu, Belgia zostaje bez władzy wykonawczej na miejscu. Pozostają sekretarze generalni, wysocy urzędnicy kierujący administracją poszczególnych ministerstw. Okupant niemiecki, który ustanawia administrację wojskową pod kierownictwem generała von Falkenhausena, jest żywotnie zainteresowany tym, by oprzeć się na nich i utrzymać funkcjonowanie kraju.
Ustawa z 10 maja 1940 przewidywała właśnie taki przypadek: pod nieobecność rządu sekretarze generalni mogą wykonywać uprawnienia niezbędne do ciągłości państwa. Problem pozostaje jednak poważny: dalsze administrowanie oznacza służbę ludności, ale też wejście we współpracę z okupantem, która może się przerodzić w stosowanie niesprawiedliwych środków.
Sekretarze generalni muszą rozstrzygnąć. Pozostać na stanowiskach, by utrzymać służby publiczne, zaopatrzenie i porządek, ryzykując konieczność wykonywania niemieckich rozkazów. Zrezygnować w geście odmowy wszelkiej współpracy, zostawiając administrację w rękach okupanta lub kolaborantów. Albo pozostać, wyznaczając wyraźne granice temu, co zgodzą się stosować. Na szali leży doktryna „mniejszego zła”.
Sekretarze generalni w większości wybierają pozostanie na stanowiskach, by zapewnić ciągłość administracji, powołując się na ciągłość państwa i ochronę ludności – doktrynę „mniejszego zła”. Ta obecność pozwala zachować podstawowe usługi, ale naraża ich na konieczność stosowania decyzji okupanta, a granica między administracją a kolaboracją okaże się coraz bardziej zatarta w miarę zaostrzania się niemieckich żądań (praca przymusowa, środki antyżydowskie). „Komitet Sekretarzy Generalnych” stanie się centralną i kontrowersyjną instytucją okupacji, której bilans będzie zaciekle dyskutowany po wyzwoleniu.
T04-095