Zwykły niemiecki cywil słyszy pod koniec grudnia 1941 i na początku stycznia 1942 roku publiczny apel Josepha Goebbelsa w radiu i w prasie. Minister propagandy wzywa każdą rodzinę do oddania płaszczy, futer, nart, butów i wełnianej odzieży dla żołnierzy frontu wschodniego. Polecenie jest jasne: wszystko, co rodziny mają ciepłego, ma trafić do walczących w rosyjskim śniegu.
Apel przerywa miesiące triumfalnych komunikatów. Od lata propaganda obiecywała szybki upadek Związku Sowieckiego, tymczasem ofensywa utknęła pod Moskwą, a zima zaskoczyła , który nie został wyposażony na rosyjski mróz. Straty z powodu odmrożeń liczy się w dziesiątkach tysięcy. Prosić cywilów o ich własne ubrania to przyznać niejako, że armia nie przewidziała spędzenia zimy w walce – to bolesne wyznanie dla rodziny, która wierzyła, że zwycięstwo jest bliskie.
Cywil musi zdecydować, jak odpowie: oddać bez zastrzeżeń rodzinne futra i wełniane ubrania z patriotyzmu i pod presją sąsiadów oraz partyjnych kwestarzy; oddać tylko to, co niezbędne, i zachować coś, by samemu ochronić się przed ostrą zimą; albo powstrzymać się, co byłoby niemym znakiem, że obiecywana wojna błyskawiczna zawiodła i że nie zamierza się ogołacać, by to zamaskować.
Zimowa zbiórka ujawnia niemieckiej opinii publicznej to, co propaganda ukrywała: nie został wyposażony na rosyjską zimę, a jego żołnierze marzli z braku ciepłej odzieży. Apel Josepha Goebbelsa przynosi ogromny plon: cywile oddają dziesiątki milionów sztuk odzieży i sprzętu – płaszczy, futer, swetrów i nart. Ten gest, przedstawiany jako patriotyczny zryw, uderza jednak w morale i w mit szybkiego zwycięstwa: dla wielu konieczność oddania własnych wełnianych ubrań żołnierzom frontu wschodniego jest przyznaniem, że wojna błyskawiczna się nie powiodła. Część darów dociera zresztą za późno na najgorszy okres zimy 1941–1942.
T10-101