Choć „piąta kolumna” 1940 roku była przede wszystkim zbiorową psychozą, istniała jednak rzeczywista tajna działalność niemiecka, choć na znacznie mniejszą skalę, niż zakładała panika: Brandenburczycy przenikający w mundurach przeciwnika, by zająć mosty (Gennep), agenci przygotowujący dywersje, miejscowi sympatycy dostarczający informacje.
Alianckie służby bezpieczeństwa muszą odróżnić realne zagrożenie od plotki. Mogą skupić wysiłki na naprawdę wrażliwych celach – mostach, składach, łączności – które agenci wroga starają się wyłączyć. Mogą reagować na każdy alarm, ryzykując rozproszenie sił i podsycanie paniki na bezpodstawnych podejrzeniach. Mogą też umniejszać zagrożenie, ryzykując, że prawdziwi dywersanci będą działać bez przeszkód.
Wyzwaniem jest zachowanie zimnej krwi: niemal wszystkie alarmy są fałszywe, ale znikoma mniejszość odpowiada prawdziwej akcji wroga. Nadgorliwość grozi paniką i tragicznymi pomyłkami; bierność – oddaniem komandosom kluczowych punktów. Właściwej miary prawie nie sposób znaleźć w chaosie inwazji.
W chaosie przeważyła reakcja na każdy alarm – z jej wypaczeniami: psychoza piątej kolumny skłaniała do reagowania na niezliczone fałszywe alarmy, powodując samowolne aresztowania, nadużycia i dramaty (Abbeville). Tymczasem realne zagrożenie było znacznie skromniejsze: kilka niespodziewanych uderzeń Brandenburczyków (Gennep), pojedyncze dywersje, informacje od sympatyków – skuteczne lokalnie, ale nieporównywalne z wyobrażoną skalą. Epizod ukazał trudność odróżnienia prawdziwego niebezpieczeństwa od plotki w czasie kryzysu: zbiorowa nadreakcja pochłonęła więcej ofiar (niewinnych aresztowanych lub zabitych) niż sami agenci wroga. „Piąta kolumna” 1940 roku była przede wszystkim bronią psychologiczną – a znaczną część jej ciosów alianci zadali sami sobie.
T03-114